Neden Var?

Hafıza Kaydı 'fotoğraflar' içerik tipi, fotoğraflar belge niteliğinde kanıt sundukları ve hem yazılı anlatıları destekler nitelikte oldukları hem de görsel anlatı güçleri için oluşturulmuştur. Fotoğraflar, olaylara, olayın kişilerine, olayların yaşandığı mekanlara dair farklı ipuçları; hikayeye dair güçlü tasvir öğeleri barındırırlar. Fotoğraf seçkilerinin sözcüksüz anlatıları çoğu zaman yazılı anlatılardan daha kuvvetli olabilir. Ayrıca fotoğraf seçkisinin; harita, yazılı belge, çizim ve benzeri içerikle desteklenmesi de olayla ilgili tamamlayıcı öğeleri gözler önüne serer.

Fotoğraflar içeriği aynı zamanda: I- Ele alınan olayla ilgili dijital araçlar kullanılarak, yayınlanmamış görsel malzemeye ulaşma, II- Kaynağı belirsiz fotoğrafların kaynaklarını bulma, III- Görsel malzemenin görünürlüğünü arttırma amacı taşır.    

 

Fotoğraf Seçkisi Oluşturma

  • Fotoğraf seçkisinde bir hikayeyi anlatmak için 12 ile 15 arası fotoğraf bulunur. Fotoğrafların zenginliğine göre, sayı aşağı çekilebilir; ancak çok özel bir nedeni (hiç yayınlanmamış bir koleksiyonun varlığı gibi) yoksa maksimum sayının üzerine çıkılmamalıdır.

  • Fotoğraflar bir arada, yani bir bütün halinde bir hikaye anlatıyor olmalıdır.

  • Fotoğrafın çözünürlük kalitesinden çok, hikayeyi aktarabilme kapasitesine dikkat edilmelidir. Sanatsal değeri ön plana çıkan fotoğraflar, kültür-sanat içeriğinde paylaşılabilir.
  • Her fotoğrafın anlatılan olaya ait olduğu teyit edilmelidir.

 

Araştırma Süreci

Diğer içerik tiplerine benzer biçimde fotoğraflar da ilk olarak, internet taramasıyla bulunur. İnternetten bulunan verinin kaynağı varsa, fotoğrafın doğruluğu teyit edilir. Yoksa, sahibine ulaşılmaya çalışılır. Dijital araçlarla teyit alabilmek için her mecranın izleyebileceği yöntemlerden bazıları şunlardır:

  • Google Görseller. Fotoğrafı ya da bulunduğu url'yi yükleyerek fotoğrafın daha önce nerede ve hangi içerikle bağlantılı olarak kullanıldığı öğrenilebilir.

  • Tineye.com sitesi, görsellerin ilk olarak nerede ve nasıl kullanıldığına ulaşılabilecek bir arama motorudur.

  • Fotoğrafın meta-dataları da doğrulama için önemli bir ipucu özelliğini taşır, fotoforensics.com sitesi aracılığı ile fotoğrafın meta-data bilgilerine ve üzerinde oynanıp oynanmadığı bilgisine ulaşabilir.

  • Jeffery’s Exif Viewer görsellerin EXIF (Exchangeable Image File) bilgisini ortaya çıkaran online bir araçtır, regex.info/exif.cgi adresi üzerinden yapılacak sorgu sonrasında görselin tarih ve saat, kamera tipi ve bazı durumlarda GPS konumu gibi detaylara ulaşılmasını sağlar.

  • Konu hakkında daha ayrıntılı bilgi için Mehmet Atakan Foça'nın şu yazısı okunabilir.

 

İkinci aşamada, kütüphane- gazete arşivleri vb. fiziksel alanlar taranır. Alınan fotoğraflar, kaynağı ve tarihiyle birlikte dosyalanır. Anlatılan konunun geçtiği yere göre yerel gazete veya bireysel fotoğrafçılara ulaşılmaya çalışılır. Son olarak, olay anlatılarında adı geçen kurum, kişi veya mekanlara bakılarak, bunlarla ilişkili fotoğraflar bulunur. Hafıza Kaydı'nın henüz bir fotoğraf editörü yoktur, seçkiler dosya editörleri tarafından yapılmaktadır. 

Sonuç olarak ideal bir durumda, 

  1. Dijital alanın en büyük sorunlarından biri olan doğrulama sorunu, fotoğrafın şeceresi takip edilerek aşılmış olur.
  2. Fotoğrafın yanlış olaylara dair kullanımını yapan mecralara veya topluluklara, doğru bilgi iletilir.
  3. Hikaye/ haber içerik tiplerinde kullanılmak üzere tamamlayıcı görsel malzeme ortaya çıkarılmış olur.
  4. Gün yüzüne çıkmamış fotoğraflar, kullanıcılara ulaştırılır.
  5. İleride kullanılmak üzere hazır bir fotoğraf seçkisi, anlatılan olaya eğilmek isteyen araştırmacıların kullanımına sunulur.
  6. Tüm elemelere rağmen seçkide kullanılan fotoğrafların doğruluğuna dair şüphesi olan kullanıcılar, http://www.hafizakaydi.org/iletisim adresine ulaşıp, fotoğrafın doğru olan versiyonunu ilettiği takdirde, kolektif doğrulama prensibi de başarıyla çalışmış olur ve seçki güncellenir.